Nazwa własna: Kościół św. Jadwigi

Miejscowość: Chicago

Stan: Illinois

Dystrykt: Cook County

Adres:

St. Hedwig Church

2226 North Hoyne Avenue

Chicago Illinois 60647

 

Kontakt

Tel. 773 486 1660

www.sthedwigbucktown.org

Diecezja: Chicago

Rodzaj świątyni: kościół parafialny

Obrządek: rzymsko-katolicki

Wezwanie: św. Jadwigi

Autor projektu architektonicznego: Adolphus Druiding

Data erygowania: 1888 r.

Fundator: parafianie

Fotografie i opisy

sw_Jadwiga
Architektura
_5654771 (Kopiowanie)
Wystrój wnętrza
DSC_2105 (Kopiowanie)
Wyposażenia
_5654664 (Kopiowanie)
Wyposażenie ruchome
_5654803
Budynki parafii

Historia parafii: 

Kościół św. Jadwigi zbudowany został w odległości 1,5 mili na północny zachód od pierwszej polskiej świątyni w Chicago pw. św. Stanisława Kostki. Jest to parafia prowadzona od przez księży zmartwychwstańców, w której już na początku istnienia doszło do rozłamu i utworzenia niezależnego Kościoła. Wspólnota powstała na skutek starań członków Towarzystwa pod wezwaniem św. Jadwigi, założonego w 1885 r. wśród mieszkańców okolicy zwanej Bucktown. Nazwa okolicy wiązała się z tym, że w wielu tamtejszych zagrodach hodowano kozy. W 1887 r. ks. Wincenty Barzyński proboszcz kościoła św. Stanisława Kostki wyznaczył ks. Idziego Tarasiewicza do pomocy komitetowi powołanemu do organizacji budowy nowego kościoła w pozyskaniu gruntu. Za sumę 4,5 tys. dolarów zakupiono 36 parceli położonych między ulicami: Hoyne, Hamilton, Webster i Plesant (obecnie Lyndale). Przy 2124 W. Webster i Hamilton za sumę 32 tys. dolarów powstał wielofunkcyjny budynek o wymiarach 140 na 160 stóp, gdzie na parterze urządzono sale lekcyjne i mieszkania dla sióstr zakonnych, zaś na piętrze kaplicę. Z dokumentów wynika, że prace murarskie wykonał Teodor Ostrowski, ciesielskie Paweł Ratkowski. Realizacja inwestycji przebiegła bardzo szybko. We wrześniu 1888 r. abp. Patrick A. Feehan poświęcił kamień węgielny, a już 4 grudnia tegoż roku poświęcił kościół wraz ze szkołą. Już styczniu następnego roku, gdy parafia liczyła 125 rodzin, dzieci szkolne rozpoczęły naukę pod kierownictwem Sióstr Nazaretanek. Do czasu zbudowania plebanii w 1893 r., duszpasterz wspólnoty mieszkał na plebanii przy kościele św. Stanisława Kostki. Pierwszym proboszczem wspólnoty pw. św. Jadwigi został kapłan diecezjalny ks. Józef Barzyński, jednak parafię prowadził w imieniu swojego brata zmartwychwstańca ks. Wincentego Barzyńskiego. W związku z tym, że wspólnota wiernych stawała się coraz bardziej liczna, do pracy w parafii skierowano kolejno wikariuszy (kapłanów diecezjalnych): ks. Adolfa Śmigurskiego i ks. Mateusza Grochowskiego. W maju 1894 r. wikariuszem został kapłan diecezjalny ks. Antoni Kozłowski, który bardzo szybko zjednał sobie życzliwość parafian i stał się bardzo popularny. Jednocześnie podejmował starania, aby na stanowisku proboszcza zastąpić ks. Józefa Barzyńskiego. Stało się to źródłem konfliktów wikariusza z ks. Wincentym Barzyńskim. W grudniu 1894 r. parafię opuścił ks. Kozłowski po tym, jak otrzymał od abp. P. Feehana karę suspensy. W lutym następnego roku pasterz diecezji mianował nowego proboszcza, którym został ks. Józef Gieburowski (zmartwychwstaniec). Decyzja ta wywołała niezadowolenie i fale protestów wśród wiernych, w efekcie czego doszło do buntu. 7 lutego 1895 r. tłum ludzi sforsował drzwi do plebanii, chcąc siłą usunąć z niej proboszcza. Podczas tego zajścia doszło do rękoczynów, w związku z czym konieczna była interwencja policji. Tłum wzburzonych parafian domagał się ustąpienia proboszcza i wyznaczenia na to stanowisko ks. Antoniego Kozłowskiego. Efektem tego zajścia była decyzja arcybiskupa o zamknięciu kościoła św. Jadwigi. Nie zakończyło to jednak konfliktu, gdyż wierni sympatyzujący z ks. Kozłowskim wkroczyli na drogę sadową, żądając od władz diecezji zwrotu kosztów zainwestowanych w powstanie parafii. W czerwcu 1895 r. arcybiskup pozwolił na ponowne otwarcie kościoła nowemu proboszczowi ks. Eugeniuszowi Siedlaczkowi, kiedy wydawało się, że temperatura sporu nieco przygasła. Okazało się wówczas, że z 1300 rodzin, w parafii pozostało tylko 300, zaś pozostali poparli ks. Kozłowskiego, który odprawiał Msze św. w zbudowanym przez nich kościele. Mimo kilkukrotnych wezwań do powrotu na drogę posłuszeństwa Kościołowi, ks. Kozłowski nie zmienił swojego postępowania. W konsekwencji duchowny został objęty karą ekskomuniki. Dekret odczytany był 29 września 1895 r. we wszystkich polskich i czeskich kościołach w Chicago. Z upływem czasu część dawnych parafian powróciła do wspólnoty św. Jadwigi, która zyskiwała także nowych członków osiedlających się w okolicy, tak, że po kilku latach pierwszy kościół stał się zbyt mały.

W 1899 r. rozpoczęto budowę obecnie istniejącego kościoła. Kiedy inwestycję ukończono w 1901 r. parafia liczyła ok. 4 tys. wiernych, zaś do szkoły uczęszczało 800 uczniów. Dotychczasową siedzibę kościoła przekształcono na sale lekcyjne, gdyż ciągle przybywało nowych uczniów. W 1909 r. za sumę 50 tys. dolarów przebudowano budynek szkolny, w celu wygospodarowania dodatkowo 6 sal lekcyjnych. W 1912 r. w obrębie zabudowań parafialnych powstał budynek audytorium wraz z 8 kolejnymi pomieszczeniami szkolnymi. W 1916 r. rozbudowano plebanię. Wtedy też zaczęto zbierać fundusze na dokończenie wież kościelnych. Przedsięwzięcie to zrealizowano dopiero w 1925 r. Powstałe wieże były znacznie niższe niż przewidywał to pierwotny projekt. Kiedy umieszczono w nich dzwony, rozebrano niepotrzebną dzwonnicę. Nową szkołę zbudowano w 1920 r., a dziewięć lat później w 1929 r. parafianie zaczęli zbierać fundusze na utworzenie dom rekreacyjny dla młodzieży. Tego projektu nie udało się zrealizować z uwagi na kryzys gospodarczy, jaki miał wtedy miejsce. Dopiero w 1937 r. powstał dom dla sióstr zakonnych prowadzących szkołę. Była to ostatnia inwestycja poprowadzona przez parafię. Jeszcze tylko w 1942 r. zbudowano grotę Matki Bożej przy plebanii.

Parafia pw. św. Jadwigi najbardziej liczna była w 1919 r. Do wspólnoty należało wówczas 3746 rodzin i 260 samotnych osób. Szkoła osiągnęła szczyt liczebności w 1923 r. – do szkoły uczęszczało 2651 uczniów, a pracowało tam 39 sióstr zakonnych.

Po wybuchu I wojny światowej, wielu członków parafii św. Jadwigi zgłosiło się do armii polskiej, natomiast podczas II wojny światowej około 800 osób zostało zmobilizowanych do armii USA, a 34 z nich poległo. W latach 50. XX w. rozpoczął się proces przemieszczania się parafian w bogatsze północne i zachodnie dzielnice Chicago. Dodatkowo, wielu członków wspólnoty zostało wysiedlonych z uwagi na budowę autostrady zwanej obecnie Kennedy Expressway. W latach 60. XX w. w okolicy masowo osiedlali się Latynosi, głownie Portorykanie. Wpłynęło to zorganizowanie w 1969 r. duszpasterstwa w języku hiszpańskim. W 1971 r. w strukturach wspólnoty powstało także „Spanish Society”. Malała również liczba dzieci uczęszczających do szkoły. W 1978 r. obecnych było 365 uczniów i 10 Sióstr Nazaretanek. Osiem lat później już tylko 186 uczniów. W 1980 r. do parafii należało jeszcze 1300 w większości polskiego pochodzenia, których jednak sukcesywnie ubywało. Jednakże w latach kolejnych Bucktown zasiedlało wiele rodzin meksykańskich rodzin. Szkołę parafialną zamknięto w 1993 r. Wtedy też siostry zakonne opuściły parafię, a w ich domu urządzono centrum duszpasterskie. Sale lekcyjne zaczęto wynajmować publicznej szkole czarterowej. Prawdopodobnie wtedy też zlikwidowano starą siedzibę szkoły z 1888 r. W latach 1994 – 2000 w parafii działało kolejne żeńskie zgromadzenie: Siostry Żywego Słowa. Od lat 90. część parafian stanowią Filipińczycy, czego wyrazem było wprowadzenie kultu Matki Boskiej z Monaoag w 1995 r. Obecnie do parafii należy ok. 700 rodzin zróżnicowanych etniczne. W niedzielę odprawiane są tu 2 msze św. w j. angielskim, 1 w hiszpańskim i 1 po polsku, na którą przyjeżdżają dawni parafianie mieszkający w dużej odległości od kościoła.

Przez kilkadziesiąt lat do parafii św. Jadwigi należał kościół misyjny znajdujący się przy 2445 North Washtenaw Aveniue. Misja służyła Polakom mieszkającym na zachód od ul. Western. Był to drewniany kościółek pw. św. Emeryka, należący do wspólnoty węgierskiej. Kiedy w 1939 r. Węgrzy przenieśli się do kościoła przy ul. Augusta, Polacy odkupili świątynię i ufundowali nowe wyposażenie. Po kilku latach przy 2441 North Wasthenaw Avenue zakupiono pobliski dom z przeznaczeniem na plebanię. W niedzielę odprawiano tam trzy Msze św. Działały również  trzy towarzystwa. Zatrudniono także stałego organistę. Od 1984 r. opiekę nad kościołem misyjnym przejęła parafia św. Jana Berchamansa. W latach 80. XX w. w kościele tym mieściło się archidiecezjalne centrum dla głuchoniemych. Misja została zamknięta w 1991 r., a budynek kościoła sprzedany. Urządzono w nim mieszkanie, ale nie dokonano zmian jego zewnętrznej bryły.

Historia budowy:

Budowa kościoła pw. św. Jadwigi rozpoczęła się w 1898 r., kiedy to 18 czerwca abp. Patrick Feehan poświęcił kamień węgielny. Świątynię poświęcił bp. Peter Muldoon 27 października 1901 r. Do realizacji inwestycji wykorzystano kamień z Bedford, a witraże wykonano w Bawarii. Koszt budowli, w której mieściło się 1500 miejsc siedzących opiewał na sumę 175 tys. dolarów.

W 1913 r. wymalowano wnętrze, zamontowano też dwa boczne ołtarze. Dopiero w 1925 r. dokończono budowę wież, które były o wiele niższe niż zakładały pierwotne plany architektoniczne. W tym samym roku również zakupiono nowe dzwony. W 1938 r., z okazji obchodów złotego jubileuszu, wnętrze kościoła udekorował artysta John A. Mallin. W 1946 r. w kaplicy Matki Bożej wmurowano tablice poświęcone żołnierzom poległym podczas drugiej wojny światowej. W 1995 r. parafianie pochodzenia filipińskiego umieścili w kościele obraz z wizerunkiem Matki Bożej z Monaoag (Filipiny).

 

Dalsze losy budowli:

Pierwszy raz świątynię odnawiano jeszcze przed obchodami złotego jubileuszu w 1938 r. Dziesięć lat później przeprowadzono kolejne drobne remonty i fugowanie murów zewnętrznych. Nowe organy zakupione 22 kwietnia 1951 r. poświęcił bp. Bernard J. Sheil.

Przed diamentowym jubileuszem w 1961 r. odnowiono posadzkę i klęczniki w ławkach. Rok później zbudowano też nowe schody przed kościołem. W 1965 r. włamywacz wzniecił pożar w kościele.  Ogień zniszczył pomieszczenie zakrystii wraz z bocznym ołtarzem. W końcu lat 60. XX w., w ramach posoborowych zmian liturgicznych, zakupiono nowy ołtarz, sedilla, pulpit; zmieniono również oświetlenie w prezbiterium, odnowiono ściany i położono wykładzinę dywanową.

W kwietniu 2008 r. w budynku kościoła ponownie wybuchł pożar wywołany zwarciem instalacji elektrycznej w suterenach. Mimo ogromnych strat, konstrukcja budowli nie została naruszona. Po tym wydarzeniu wnętrze kościoła wraz z urządzeniami poddano generalnej modernizacji. Odnowiono ołtarz główny, przywracając mu oryginalną formę. Poza tym, zamontowano nowy ołtarz (stół ołtarzowy), sedilla i pulpit. Na całej powierzchni położono nową drewnianą podłogę. Wymieniono także nagłośnienie. Remont, który był jednocześnie połączony z przygotowaniami do obchodów jubileuszu 120-lecia parafii, trwał siedem miesięcy, do momentu uroczystości, która odbyła się w grudniu 2008 r.