Parafia Świętej Trójcy

Miejscowość: Chicago
Stan: Illinois
Dystrykt: Cook County

Adres:

Holy Trinity Polish Mission   
1118 North Noble Street 
Chicago, IL 60642  

Kontakt:  

Tel. (773) 489-4140 

parafia@trojcowo.com

www.trojcowo.com 


Diecezja: Chicago

Rodzaj świątyni: parafia personalna – Polska Misja Duszpasterska

Obrządek: rzymsko-katolicki

Wezwanie: Świętej Trójcy

Autor projektu architektonicznego: William Krieg

Data erygowania:

erygowanie parafii 5 czerwca 1893 – abp. Francesco Satolli, legat papieski.

Fundator: wyłącznie parafianie

_5654341
_5654332
_5654275

Fotografie i opisy

_5654122
Architektura
_5654349
Chrzcielnice
_5654361
Parametry liturgiczne
_5654275
Wnętrza
DSC_1730 (Kopiowanie)
Wyposażenia
sw Trojca Chicago
Plan architektoniczny kościoła
_5654190
Układ prezbiterium
_5654222
Ołtarz
_5654347
Ambona
_5654210
Malowidła
_5654339
Rzeźby
_5654277
Witraże

Historia parafii:

Kościół pw. Świętej Trójcy powstał w 1873 r. Była to druga świątynia zbudowana przez Polaków w Chicago, usytuowana zaledwie kilkaset metrów od pierwszego polskiego kościoła w Chicago – pw. Św. Stanisława Kostki (poświęconego 1869 r.). Od imienia patronów, najbliższe okolice kościołów nazwano „Stanisławowo” i „Trójcowo”. Utworzenie parafii w „Trójcowie” związane było z komplikacjami natury administracyjnej trwającymi przez dwadzieścia lat. Kościół pw. Świętej Trójcy początkowo był uznawany jako filia kościoła św. Stanisława Kostki, gdzie duszpasterzami byli księża ze Zgromadzenia Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa, zwani w skrócie jako Zmartwychwstańcy. Na skutek różnych nieporozumień oraz dążenia polskich osadników do utworzenia odrębnej parafii, po trzech latach w 1876 r. kościół został zamknięty. Starania parafian jednak nie ustały i po roku władze kościelne udzieliły pozwolenia na odprawianie Mszy św. ks. Wojciechowi Mielcusznemu, który gościnnie przebywał w Chicago. W 1879 r. zbudowano plebanię, założono również szkołę i chór parafialny. Po jego śmierci w 1881 r. kościół ponownie zamknięto. Zabiegi o wznowienie działalności parafii wymagały interwencji tym razem Stolicy Apostolskiej, na skutek czego, w 1889 r. po raz trzeci kościół został otworzony, tylko na kilka miesięcy, z powodu konfliktów „Trójcowian” ze Zmartwychwstańcami. Dopiero w 1893 r. bp. Francesco Satolli delegat apostolski na Stany Zjednoczone podjął definitywną decyzję o otwarciu kościoła dla wiernych i utworzeniu parafii. Opiekę duszpasterską powierzono księżom ze Zgromadzenia Świętego Krzyża, mającego siedzibę w South Bend w stanie Indiana, a pierwszym proboszczem został ks. Kazimierz Sztuczko, który zarządzał parafią aż do swojej śmierci w 1949 r. Jego posługa przypadła na lata największego rozwoju parafii pod względem liczebności wiernych, inicjatyw duszpasterskich i prac inwestycyjnych. Najpierw, w 1894 r. zbudowano szkołę, w której pracowały Siostry Nazaretanki, zaś rok później odnowiono budynek kościoła. Do kolejnych inwestycji należało powstanie nowych zabudowań: budowa kościoła ukończona w 1907 r., plebania w 1914 r. i budynek szkoły podstawowej w 1917 r. W 1910 r. założono także szkołę średnią, gdzie nauczali bracia ze Zgromadzenia Krzyża Św. Nową siedzibę szkoły średniej ukończono w 1928 r. Szczytowy okres rozwoju parafii przypadał na okres I wojny światowej, kiedy to wspólnota liczyła około 25 tys. wiernych. W 1923 r. do szkoły podstawowej zapisanych było 3183 uczniów, którymi zajmowało się 40 Sióstr Nazaretanek. W tym czasie w parafii aktywnie działało ok. 50 towarzystw religijnych, oświatowych, obywatelskich, ubezpieczeniowych. Również szkoła średnia w latach 20. XX w. liczyła ok. 300 uczniów. W tym czasie 10 braci zakonnych tworzyło kadrę pedagogiczną. Największy rozkwit działalności szkoły średniej datuje się na lata 50. XX w. Mimo, że już w latach 40. XX w. dzielnica, w której znajdowała się parafia, zaczęła podupadać pod względem materialnym i demograficznym, wspólnota wiernych zachowała swą aktywność do końca lat 50. XX w. Do ostatnich znaczących inwestycji należała budowa domów dla braci zakonnych (1949 r.) i sióstr zakonnych (1959 r.). Oprócz dużej migracji ludności w obrębie samego miasta, największym problemem dla parafii okazała się budowa autostrady, którą wytyczono przez sam środek polskiej dzielnicy w 1957 r. Od początku lat 60. XX w. okolica ta zaczęła się wyludniać. W latach 70. okolica stała się niebezpieczna. Toteż już tylko kilkadziesiąt osób uczestniczyło w niedzielnej Mszy św. W 1975 r. zamknięto szkołę podstawową, odeszły również Siostry Nazaretanki. W tym samym roku parafię opuścili też księża ze Zgromadzenia Krzyża świętego, a parafia przeszła pod opiekę księży Zmartwychwstańców z kościoła św. Stanisława Kostki. W latach 80. XX w. bardzo realne stawało się zamknięcie kościoła pw. Świętej Trójcy, którego stare budynki wymagały gruntownego remontu, a co za tym idzie, ogromnych nakładów finansowych. Trzeba podkreślić, że w tym czasie inne polskie kościoły w okolicy borykały się z podobnymi problemami. Niebezpieczeństwo zamknięcia kościoła zmobilizowało środowiska polonijne do przeprowadzenia akcji protestacyjnych i zbierania funduszy na odnowę zabudowań parafialnych. W 1988 r. kard. Joseph Bernardin, w kościele pw. Św. Trójcy utworzył Polska Misję Katolicką, powierzając ją duszpasterstwu księży z Towarzystwa Chrystusowego. Od 1989 r. do pracy w Misji włączyły się Siostry Misjonarki Chrystusa Króla. W 1992 r. powstała szkoła sobotnia. Działalność wznowiły różne grupy modlitewne, chór parafialny, orkiestra dęta, a także Zespół Pieśni i Tańca „Lajkonik”. Z biegiem czasu otoczenie kościoła zmieniło się w drogą dzielnicę, zaś bliskość autostrady ułatwiała wiernym z odległych przedmieść Chicago dotarcie do kościoła. Jako że parafia Świętej Trójcy założona była przez liderów Związku Narodowego Polskiego, od początku jej istnienia członkowie wspólnoty angażowali się w sprawy narodowe. Celebrowano tu rocznice narodowe, odbywały się akademie, odczyty. W kościele Św. Trójcy Ignacy Paderewski żegnał pierwszych ochotników do armii gen. J. Hallera. Po pierwszej wojnie gen. Haller osobiście odwiedził kościół Świętej Trójcy. W czasie drugiej wojny wielu parafian zostało zmobilizowanych do armii Stanów Zjednoczonych, organizowano też pomoc materialną dla rodaków w Polsce. W latach powojennych w celebracjach rocznic narodowych uczestniczyli kombatanci, byli więźniowie obozów koncentracyjnych i Sybiracy. Częstym gościem programów artystycznych był Feliks Konarski zwany „Ref’- Ren”. Działalność wspólnoty parafialnej wpisała się do tradycji obchodów świąt narodowych, organizując w 1891 r. uroczystości 100 rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Od tej pory Związek Narodowy Polski patronuje corocznie organizowanym obchodom tego święta, których centralnym wydarzeniem jest uroczysty przemarsz ulicami miasta. Początkowo pochody wyruszały z kościoła pw. Świętej Trójcy do Humboldt Park pod pomnik Tadeusza Kościuszki. Od początku lat 70. XX w., kiedy pomnik przeniesiono do Burnham Park, uroczyste parady przeniesiono do śródmieścia Chicago, zaś w kościele pw. Św. Trójcy celebrowana jest główna Msza św. z okazji obchodów Matki Bożej Królowej Polski i rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Parafię odwiedziło wielu znamienitych dostojników, m.in.: Robert Kennedy – brat prezydenta USA, wice prezydent USA Richard Nixon, pułkownik Ryszard Kukliński, prezydent RP Lech Wałęsa, premier rządu RP Jarosław Kaczyński.

Historia budowy:

Obecny budynek kościoła pw. Świętej Trójcy wzniesiono w miejscu drewnianej świątyni pochodzącej z 1873 r. Począwszy od 1902 r. zaczęto sukcesywnie kupować parcele pod budowę nowego kościoła. Ostatecznie nabyto siedem działek gruntu za sumę łączną ok. 40 tys. dolarów. Budowę rozpoczęto w czerwcu 1905 r., kiedy to abp. James E. Quigley poświęcił kamień węgielny. W czerwcu 1906 r. oddano do użytku dolną kondygnację, gdzie znajdowała się kaplica pw. Aniołów Stróżów, a 6 października tego samego roku abp. James E. Quigley poświęcił kościół i oddał wiernym do użytkowania. Koszt budowy wyniósł ponad 180 tys. dolarów. W dniu poświęcenia obie kondygnacje były niemal kompletnie wyposażone w ołtarze, balaski, ławki, konfesjonały, ambonę. Świątynia o wymiarach: 200 stóp długości i 125 stóp szerokości, przystosowana była na 1700 miejsc siedzących, włączając także miejsca znajdujące się na chórze organowym. W 1907 r. zamontowano stacje Drogi Krzyżowej, a w 1909 r. zainstalowano organy (poświęcił je pierwszy biskup Polak w USA Paweł Rhode). W 1914 r. wnętrze kościoła pokryła polichromia wykonana przez artystę Karola Markiewicza. Nowy (trzeci z kolei) obraz Świętej Trójcy przeznaczony do głównego ołtarza ufundowano w 1920 r., zakupiono wtedy także kolejny dzwon (cztery użytkowane już dzwony przeniesiono jeszcze ze starego kościoła). W 1941 r. firma „Kazimierz Kosik i Ludwik Spicak” wykonała zlecenie ozdobienia sklepienia płótnami z wyobrażeniem scen biblijnych. Witraże w całym kościele wstawiono dopiero w 1954 r., do tego momentu istniały tylko dwa witraże w prezbiterium, które powstały jeszcze w 1922 r. W miarę upływu lat udoskonalano wyposażenie budynku kościoła, kupując rzeźby i obrazy. W 1936 r. zainstalowano system nagłaśniający; w 1945 r. zamontowano silnik do organów, a w 1950 r. zelektryfikowano dzwony. Zainstalowano również windę w 1995 r. oraz system chłodzenia w 1998 r. Po blisko 90 latach istnienia kościoła, zrealizowano pierwotną koncepcję, według której u szczytu fasady w pustej wnęce została usytuowana figura Matki Bożej wykonana z miedzi przez prof. Wiktora Zina. Figurę poświęcił kard Joseph Bernadin w 1990 r. W związku z obchodami jubileuszowego 2000 r. wykonano szereg prac modernizacyjnych i dekoracyjnych w obrębie budynku kościoła. Zainstalowano wówczas siedmioro nowych drzwi wykonanych przez polskiego artystę Jerzego Kenara, który był autorem również nowego ołtarza posoborowego i ambonki. Pozłocono wówczas także napis „Kościół Świętej Trójcy” znajdujący się na fasadzie kościoła.

Dalsze losy budowli:

Kościół pw. św. Trójcy, na przestrzeni lat, podlegał wielu różnym pracom remontowym i modernizacyjnym, które nie zmieniły zasadniczo bryły głównego budynku, a także wystroju wnętrza. Z okazji obchodów rocznicy stulecia świątyni, przeprowadzono kapitalny remont, który opiewał na sumę ponad 2 mln. dolarów. W ramach tych prac wymieniono dach, wyremontowano wieże, przywracając oryginalny wygląd ich zwieńczeń; wyfugowano również mury. Przy bocznych wejściach do kościoła zabudowano klatki schodowe chroniące przed wiatrem. Przeprowadzono także generalną renowację wnętrza świątyni. Nad prezbiterium położono kasetony, a płótno przedstawiające ukoronowanie Matki Bożej przeniesiono nad główny ołtarz. Obok umieszczono wizerunki nowych polskich świętych. Polichromię we wnętrzu kościoła odnowił artysta Zygmunt Kimel. Na chórze organowym namalowano obraz św. Cecylii w otoczeniu Aniołów. Kolejne prace renowacyjne przeprowadzono już po obchodach jubileuszu 100-lecia świątyni, które pochłonęły kolejne setki tysięcy dolarów. W ramach dalszych prac remontowych wymieniono posadzki, odnowiono ławki oraz pomieszczenia zakrystii. Dokonano także drobne zmiany w wyglądzie bocznych ołtarzy i w rozmieszczeniach figur w kościele. Świątynia w przeszłości była wyposażona w kryształowe żyrandole, które prawdopodobnie w 1970 r. zostały zamienione na zwykłe lampy w czasie zmiany instalacji elektrycznej. Największej przemianie uległa dolna kondygnacja kościoła (kaplica pw. Aniołów Stróżów) zamieniona w latach 90. XX w. na salę parafialną. Urządzono tam również zaplecze kuchenne i łazienki. Zachowane natomiast zostały tzw. „katakumby” i grota Grobu Bożego przylegające do zewnętrznego łuku absydy dolnego kościoła. W roku 2017 odnowiono i przebudowano „katakumby’ oraz wyremontowano sale spotkań przylegające do „katakumb”.